Sara ma 29 lat. Ponad dziesięć lat temu zdiagnozowano u niej niedokrwistość sierpowatokrwinkową HbSS. Przez ostatni rok codziennie przyjmowała tabletki kwasu foliowego, dokładnie zgodnie z zaleceniami. Podczas wizyty kontrolnej jej wyniki dotyczące poziomu kwasu foliowego w surowicy wyglądały dobrze. Lekarz powiedział jej, że „zapasy są wystarczające”.

Jednak w ciągu zaledwie trzech miesięcy miała dwa epizody ostrego bólu. W jej najnowszych wynikach testu kilka liczb wyróżniało się obok siebie: stężenie białka C-reaktywnego o wysokiej czułości wzrosło do około 18 mg/l, interleukina-6 było bliskie 13 pg/ml, a niezmetabolizowany kwas foliowy, czyli UMFA, również osiągnął 130 ng/ml. Nie przestała suplementować. Ale jej markery stanu zapalnego były nadal wysokie.

Prawdziwe pytanie brzmi, co dzieje się po wejściu kwasu foliowego do organizmu. Reszty kwasu foliowego, które pozostają we krwi bez całkowitej przemiany, cieszą się obecnie większym zainteresowaniem w badaniach klinicznych.

W 2024 roku w *Indian Journal of Clinical Biochemistry* opublikowano badanie. Zespół badawczy skupił się na pacjentach cierpiących na niedokrwistość sierpowatokrwinkową i sprawdzał, jak niezmetabolizowany kwas foliowy wpływa na markery odporności i stanu zapalnego.

Do badania zakwalifikowano 60 zdiagnozowanych pacjentów. Dwudziestu dwóch miało ostry epizod bólowy, a stan 38 był stabilny. Wszyscy przyjmowali kwas foliowy w ramach codziennej rutyny.

Naukowcy najpierw zmierzyli aktywność komórek NK. Dane nie wykazały wyraźnej różnicy pomiędzy grupą z ostrym epizodem a grupą stabilną.

Jeśli spojrzeć tylko na ten jeden wynik, łatwo byłoby założyć, że suplementacja kwasem foliowym nie zmienia aktywności immunologicznej. Ale następny zestaw danych powiedział coś innego.

UMFA wykryto we krwi ponad połowy uczestników. W grupie ostrych epizodów mediana poziomu osiągnęła 131,8 ng/ml. W grupie stabilnej było to jedynie 36,31 ng/ml.

Obie grupy uzupełniały się. Jednak u pacjentów w ostrej fazie epizodu we krwi pozostało kilka razy więcej niezmetabolizowanego kwasu foliowego niż u pacjentów w grupie stabilnej.

Markery stanu zapalnego również wykazały dużą lukę. Mediana poziomu białka C-reaktywnego o wysokiej czułości wyniosła 18,41 mg/l w grupie z ostrym epizodem, w porównaniu z jedynie 2,04 mg/l w grupie stabilnej. Interleukina-6 działała według podobnego schematu.

Poziom niemetabolizowanego kwasu foliowego wzrósł wraz ze wzrostem markerów stanu zapalnego. To zmienia kluczowe pytanie: czy po suplementacji kwasu foliowego organizm faktycznie go przekształca i wykorzystuje?

Powszechnie uważa się, że wysoki poziom kwasu foliowego we krwi oznacza, że ​​organizm ma wystarczające rezerwy odżywcze. Dane sugerują jednak, że nie jest to takie proste.

Badanie wykazało, że im wyższy poziom UMFA, tym niższa aktywność komórek NK. Jednocześnie UMFA wykazała dodatnią korelację z interleukiną-6.

Co to oznacza?

Duża ilość niezmetabolizowanego kwasu foliowego unosząca się we krwi nie oznacza, że ​​komórki otrzymały użyteczną formę kwasu foliowego. Nagromadzenie to może zakłócać normalne funkcjonowanie komórek odpornościowych i może być powiązane z większym ryzykiem zapalenia.

Dlaczego tak się stanie?

Zwykły syntetyczny kwas foliowy, który ludzie powszechnie przyjmują, nie może być wykorzystany bezpośrednio przez komórki po wejściu do organizmu. Musi przejść serię przemian biochemicznych i stać się 5-metylotetrahydrofolianem, aktywną formą rozpoznawaną i wykorzystywaną przez komórki. Ta konwersja zależy od kluczowego enzymu: reduktazy 5,10-metylenotetrahydrofolianu lub MTHFR. Ale każdy enzym ma limit przetwarzania. Kiedy prędkość przyjmowania kwasu foliowego przekracza zdolność konwersji enzymu, część, która nie może zostać przetworzona na czas, zaczyna gromadzić się we krwi. W ten sposób powstaje niezmetabolizowany kwas foliowy.

Osoby chore na anemię sierpowatokrwinkową mają przewlekłą hemolizę i duże zapotrzebowanie na produkcję krwi, więc ich zapotrzebowanie na kwas foliowy jest już większe. Ale branie więcej nie zawsze oznacza używanie więcej. Jeśli szlak metaboliczny nie przebiega prawidłowo, suplementowany kwas foliowy może łatwo utknąć podczas konwersji. To metaboliczne wąskie gardło nie ogranicza się do osób cierpiących na rzadkie choroby.

Inne badanie z udziałem ponad 15 000 dorosłych Chińczyków wykazało, że polimorfizmy w genie reduktazy metylenotetrahydrofolianowej są szeroko rozpowszechnione w populacji. Te warianty genetyczne mogą zmniejszać aktywność enzymów metabolicznych i ograniczać wydajność konwersji. W przypadku osób będących nosicielami tych wariantów genów, a także osób w specjalnych stadiach fizjologicznych, takich jak ciąża, konwersja zwykłego syntetycznego kwasu foliowego może już być mniej wydajna.

Widziana w ten sposób logika staje się jaśniejsza. Jeżeli wąskim gardłem jest konwersja front-end, czy możemy ominąć ten krok i dostarczyć organizmowi formę, która jest już na późniejszym etapie metabolizmu i jest gotowa do użycia?

Odpowiedź leży w jego właściwościach biochemicznych. 5-metylotetrahydrofolian znajduje się już na dalszym etapie szlaku metabolicznego, więc może ominąć ograniczenia reduktazy 5,10-metylenotetrahydrofolianowej, czyli MTHFR. Jego specyficzna aktywna konfiguracja, 6S-5-metylotetrahydrofolian wapnia, może być stosowana bezpośrednio przez organizm ludzki i ma przewagę pod względem biodostępności. Nie ma wielu opcji surowców spełniających oba warunki. Magnafolian^®jest jednym z nich. Jest to sam 6S-5-metylotetrahydrofolian wapnia, więc nie musi być przekształcany w organizmie i może być dostarczony bezpośrednio do użytku komórkowego. Jest pozycjonowany jako aktywny surowiec folianowy, a nie jako lek na choroby.

Jednak aktywna forma nie jest panaceum na wszystko.

Niezależnie od tego, czy ktoś jest chory, w ciąży, czy wie, że jest nosicielem odpowiednich polimorfizmów genów, dokładną dawkę suplementu i wskaźniki monitorowania powinien ustalić wykwalifikowany lekarz po pełnej ocenie. Próba rozwiązania złożonego problemu metabolicznego po prostu poprzez zwiększenie dawki zwykłego syntetycznego kwasu foliowego może nie zadziałać.

Sarah wróciła później po kolejną wizytę kontrolną. Tym razem ona i jej lekarz nie skupiali się tylko na tym, czy przyjmowała suplementy. Zaczęli wspólnie przyglądać się UMFA, 5-MTHF i markerom stanu zapalnego. Na podstawie najnowszych wyników badań lekarz ponownie ocenił zarówno formę, jak i dawkę suplementacji. Suplementacja kwasu foliowego nigdy nie była prostą kwestią, czy go przyjmować, czy nie.

Ile wchodzi, to jedno. To, ile organizm może faktycznie wykorzystać, to inna sprawa. Kwas foliowy lub aktywny folian, dawkowanie i zdolność metaboliczną każdej osoby należy rozpatrywać łącznie.

Referencje:

[1] Wpływ niezmetabolizowanego kwasu foliowego na markery immunozapalne u pacjentów z niedokrwistością sierpowatokrwinkową przyjmujących suplementację kwasem foliowym [J]. *Indian Journal of Clinical Biochemistry*, marzec 2024 r.

[2] Yang B, Liu Y, Li Y i in. Geograficzne rozmieszczenie polimorfizmów genów MTHFR C677T, A1298C i MTRR A66G w Chinach: ustalenia z 15357 dorosłych narodowości Han [J]. *PLoS ONE*, 2013, 8(3): e57917. doi:10.1371/journal.pone.0057917.

[3] Lian Zenglin, Liu Kang, Gu Jinhua, Cheng Yongzhi i in. Charakterystyka biologiczna i zastosowania kwasu foliowego i 5-metylotetrahydrofolianu. *Chińskie dodatki do żywności*, 2022, wydanie 2.

Informacja o ryzyku: Magnafolan^®jest dostarczany wyłącznie w postaci aktywnego surowca folianowego 6S-5-metylotetrahydrofolianu wapnia. Nie zapewnia bezpośredniej diagnozy ani porad dotyczących leczenia konsumentom. Wszelkie decyzje dotyczące suplementacji folianami należy podejmować pod okiem wykwalifikowanego lekarza lub dietetyka. Osoba opisana w tym artykule to fikcyjny przypadek stworzony wyłącznie po to, aby pomóc czytelnikom zrozumieć mechanizm naukowy. Szczegółowe dane zawarte w artykule mieszczą się w powszechnie spotykanych klinicznych zakresach odniesienia. Jakakolwiek interpretacja przyczynowa zawarta w tym artykule ogranicza się wyłącznie do wniosków popartych cytowaną literaturą i nie stanowi obietnicy skuteczności żadnego produktu.